NoSpang.com

Interview met Harry van Bommel


Harry van Bommel werd geboren in Amsterdam en is nu Tweede Kamerlid van de SP. Hij komt uit een gezin waar werken in het onderwijs heel gewoon is en heeft de lerarenopleiding gedaan om vervolgens politieke wetenschap te studeren en zo het landelijke politieke toneel te betreden. Wie is Harry van Bommel en wat heeft hij met Suriname?

Lees hier het interview met Harry van Bommel (SP Tweede Kamerlid)

 

Heeft u altijd geweten politicus te worden?
Nee, helemaal niet. Ik kom uit een gezin waar werken in het onderwijs heel gewoon is en heb zelf de lerarenopleiding gedaan en ook voor de klas gestaan in Amsterdam in het middelbaar beroepsonderwijs. Dat ben ik gaan combineren met een studie politieke wetenschap omdat ik inmiddels politiek actief was geworden voor de SP. Toen is er een accentverschuiving gekomen van mijn belangstelling in activiteiten in het onderwijs naar de politiek. Eerst ben ik actief geworden in de buurt van waar ik woonde, Amsterdam-Oost en ben vervolgens in de gemeenteraad gekozen nadat ik net mijn studie politieke wetenschap had afgerond. Door Jan Marijnissen ben ik toen gevraagd om voor de Tweede Kamerfractie te komen werken als beleidsmedewerker. In 1998 ben ik gevraagd om Kamerlid te worden.

Maar de interesse in politiek is er altijd geweest?

Nee ook niet! Ik was, je mag wel zeggen een typische plattelandsjongen, met meer belangstelling voor brommers, bier en meisjes. Wel had ik belangstelling voor maatschappelijke vraagstukken maar de politieke partijen in Nederland die er waren spraken mij niet aan. Omdat het verschil te groot was van wat ze zeiden en dat wat ze wilden en in de praktijk deden. Tot mijn 24e heb ik daarom ook blanco gestemd omdat ik dacht van, ja het maakt allemaal niet zoveel uit. De verschillen tussen de politieke partijen waren klein en ik voelde mij niet, zoals vroeger heel gewoon was, traditioneel aangetrokken tot een christelijke partij als CDA, PvdA of wat dan ook tot ik de SP leerde kennen. De SP is een partij die aan de ene kant grote idealen had, de wereld wil veranderen maar aan de andere kant in de praktijk van alledag ook actief was. Die voerde acties om bijvoorbeeld de bibliotheek of het zwembad open te houden, om bepaalde dingen te bereiken of tegen te houden. Dat sprak mij enorm aan. Een partij die niet alleen maar mooie verhalen vertelde maar ook in de praktijk wat deed.

Uiteindelijk moeten jullie 'water bij de wijn' doen als er een coalitie gevormd moet worden.

Ja, dat is per definitie het geval in de politiek omdat je in Nederland altijd een coalitie moet sluiten. Toch blijkt dat ook in gemeenten waar wij wethouders leveren dat de SP uitstekend in staat is om compromissen te sluiten. Ook daar waar de bevolking van zegt; “daar hebben wij begrip voor.” Kijk, je haalt nooit je heel programma binnen, dat weet de kiezer ook. Waar het om gaat is dat wat je in je programma schrijft en wat er uiteindelijk uitkomt. Dat verschil mag niet te groot zijn. Ik noem je een voorbeeld: de AOW. De grote partijen in Nederland. CDA, PvdA en VVD hadden in hun programma niets staan over de AOW en als er wel wat stond dan was het dat de AOW niet aangetast zou worden. En toch gaan die drie partijen nu akkoord met het verhogen van de AOW leeftijd. Nou, ik vind dat onverkoopbaar. Als je zegt, dát gaan we beslist niet doen en vervolgens doe je dat toch in de kabinetsperiode dan vind ik dat een breekpunt.

Wat heeft Harry van Bommel met Suriname?

Om te beginnen veel. In oktober 2009 ben ik er weer geweest. Ik heb al heel lang een belangstelling voor Suriname.

Suriname zat niet bij toeval in uw portefeuille?

Nee, ik heb het in mijn portefeuille gekregen omdat ik er belangstelling voor had en omdat ik er kennis van heb. Ik ben afgestudeerd politicoloog op een onderzoek dat ik gedaan heb naar het politieke gedrag van Surinamers in Nederland. Dus ik heb in mijn studie daar aandacht aan besteed. Die keus kwam weer voort uit mijn belangstelling voor de geschiedenis van Nederland in Suriname en voor de positie van Surinamers in Nederland. In mijn jeugd had ik al vriendjes uit Surinaamse kring in het dorp Heino. Het opmerkelijke is dat je als jonkie een beetje kleurenblind bent. Ik had vrienden bij mij  in de buurt waarvan ik mij láter pas realiseerde dat zij hindoestanen waren. Ik wist wél dat ze ergens anders vandaan kwamen en dat de huizen er van binnen er anders uitzagen. Ik was toen een jongen van elf of twaalf. Dat realiseerde ik mij dus niet en pas later ben ik mij daarin gaan verdiepen en dat er in Nederland een grote Surinaamse gemeenschap is en ben mij ook gaan verdiepen in de geschiedenis. Hoe is het dat Surinamers naar Nederland gekomen zijn, hoe zit het met de geschiedenis van kolonialisme, de slavernij enz. Je gaat erover lezen en dan zie je dat het een fascinerende geschiedenis is. Dan krijg je vanzelf belangstelling in het land en groei je ernaar toe dat je ook naar Suriname gaat. Dat merk ik overigens bij meer mensen.

Recentelijk zijn er ook Kamerleden naar Suriname geweest.

Jazeker, maar dat was een functioneel bezoek. Ik ben in 1995 voor het eerst op eigen houtje naar Suriname gegaan en heb daar toen vijf weken bij kennissen gelogeerd. Ik was toen net afgestudeerd politicoloog. Ik heb ook de Nationale Assemblee bezocht, gesprekken gevoerd met politici en ben mij verder gaan verdiepen in de mooie dingen maar ook in de problemen die er in Suriname zijn.

U bent er nu vaker geweest. Wat is voor u nou typisch Surinaams?

Er is heel veel typisch Surinaams. Kijk, ik vind Paramaribo een heel bijzondere stad en toen ik er in 1995 voor het eerst kwam en daar al die verveloze huizen zag. Laat me het zo zeggen … als ik in Suriname ben dan zie ik overal de sporen van het kolonialisme en het slavernij-verleden. In die zin is Suriname eigenlijk een beetje een geschiedenisboek waar je doorheen bladert als je door Suriname gaat reizen. Ik ben er met de auto, de bus en de fiets doorheen gegaan. De geschiedenis van Suriname kun je terug vinden in de instituties, de huizen en gebouwen en de mensen.

Vorig jaar ben ik voor het eerst naar het Javaanse dorp Bakki gegaan. Daar is een Nederlandse jongen, Bas Spek, die daar bezig is om dat dorp weer te ontwikkelen. Het dorp is daar namelijk helemaal leeg gelopen. Daar staan nog heel wat oude huizen en die zijn allemaal nog op te knappen. Hij heeft ook de Warapa kreek weer bevaarbaar gemaakt en ik meen dat het iets van 9 km is. Je komt dan uit op het Warapastrand. Dat vind ik zo mooi om te zien, het oude Suriname, de restanten van plantages en de sporen van de slavernij. Het oude gaat hij dus opbouwen. Het wordt kleinschalig en zeer hoogwaardig maar voor Suriname economisch ontzettend interessant want daar komen welvarende toeristen die pracht en praal daar willen zien. Het is echt fantastisch. Het feit dat Suriname een open en heel toegankelijk geschiedenisboek is, zeker voor Nederlanders gezien de taal, de gemeenschappelijke historie en de fantastische natuur. Als je dat combineert dan heb je eigenlijk een beetje typisch Surinaams.

Waar heeft het over met de Surinaamse politici als u daar bent?

De ingang is vaak toch actuele zaken. Bij mijn laatste bezoek heb ik ook met Minister van Ravenswaay gesproken over de Twinning-relatie tussen Nederland en Suriname. Wat gaat er goed, wat gaat er fout, wat kan er beter, hoe kunnen Suriname als Nederland daar aan bijdragen? Dat is voor mij concreet van belang voor mijn dagelijkse werk als politicus. Ik heb ook een openbare spreekbeurt gedaan over de relatie Nederland – Suriname, over de toescheidingsovereenkomst, de kwestie van de vliegtickets waar Nederland en Suriname allebei veel meer aan zouden moeten doen. Ik heb gesproken over onderwerpen met het verleden te maken hebben maar zeker ook over die grote Surinaamse Nederlandse gemeenschap hier. Ik ben ervan overtuigd dat de relatie Nederland-Suriname anders zal worden maar niet minder. Die wordt eerder inniger. Ik zie ook jonge Surinamers van onze leeftijd terugkeren naar Suriname. Ook bij uitwisseling van studenten bijvoorbeeld zie ik dat Nederlandse studenten makkelijk een stageplaats krijgen maar omgekeerd is dat weer moeilijk. Je struikelt over de Nederlandse studenten in Paramaribo. Voor studenten uit Suriname valt er in Nederland ook veel te leren. Suriname zal voor Nederland nooit gewoon buitenland zijn. Dus laten we dat gewoon erkennen en laten we zorgen dat er een mooi verdrag komt waarin we recht doen aan een bijzondere geschiedenis, waarvan we weten dat er altijd een oog naar Suriname kijkt en laten we zorgen dat we die vriendschap die er is tot uitdrukking brengen in goede voorzieningen. Een goede samenwerking dus op basis van gelijkwaardigheid.

Zou u ons in grote lijnen willen uitleggen wat de Toescheidingsovereenkomst inhoudt?

De Toescheidingsovereenkomst is de afspraak die gemaakt is in 1975 tussen Nederland en Suriname bij de onafhankelijkheid. De visumplicht is misschien wel de kern van de zaak. Surinamers moesten kiezen: blijf ik Nederlander of geef ik mijn Nederlandse nationaliteit op en word ik alleen maar Surinamer. Onderdeel van die afspraak was dat mensen die ervoor kiezen om Nederlander te blijven, en als zij voor 1975 in Nederland waren, het recht zouden hebben om terug te kunnen keren naar Suriname en daar te worden behandeld als waren zij Surinamer. Die afspraak wordt dus niet nagekomen. Het feit dat men een visum moet aanvragen, steekt de meeste mensen die vallen onder de Toescheidingsovereenkomst. Daaronder vallen dus de mensen die vóór 1975 in Nederland gevestigd waren én hun kinderen. Dàt is het punt!

Hadden die mensen wel de keus?

Dat weet ik niet met zekerheid te zeggen. Het is een behoorlijk ingewikkelde materie. Zou ik moeten opzoeken in een rapport dat we hier hebben. Er zijn veel juristen die hiermee bezig zijn daarom komen Nederland en Suriname er niet goed uit. Suriname wil dat alle Surinaamse Nederlanders, ook al vallen ze onder de Toescheidingsovereenkomst, een visum aanvragen. Dat heeft ook deels te maken de inkomsten want Suriname verdient er natuurlijk aan. Surinaamse Nederlanders wordt verweten dat ze van twee walletjes eten. Surinaamse Nederlanders die regelmatig terugkeren voor bijvoorbeeld familie bezoek die worden daar ook niet altijd warm welkom geheten. Het lijkt wel alsof Surinaamse Nederlanders altijd een luxe leventje hebben, terwijl dat helemaal niet zo is. Natuurlijk gaat het relatief goed maar natuurlijk is het niet zo dat het mensen zijn met een dikke portemonnee. Maar daar gaat het nog niet eens om. Waar het om gaat is dat er een afspraak gemaakt is en die wordt gewoon eenzijdig niet nagekomen. Dat betekent dus dat de mensen die onder de Toescheidingsovereenkomst vallen, dat deze groep bepaalde rechten wordt onthouden.

Er zijn ook rechtszaken hierover. Een bekende hiervan is die van de heer Jankie die uiteindelijk in het gelijk is gesteld. Hij komt uit een advocatenfamilie dus die stapt meteen naar de rechter maar hoeveel mensen kunnen dat? Je moet er de tijd en kennis en het geld voor hebben om het zo hoog te spelen. Wanneer je dan in Suriname aankomt zonder visum en je wordt geweigerd, wat ga je dan doen? Dus ik zou niemand aanbevelen om zomaar op het vliegtuig te stappen.

Dit spel wordt dus op hoog niveau gespeeld. Kun je dit winnen?

Nee, dit kan alleen maar door de politiek worden opgelost.

Ik zou het graag met u willen hebben over de reis Amsterdam-Paramaribo. Je betaalt al gauw 1400 tot 1600 euro. Wat kan de politiek hierin betekenen? Kan de Nederlandse en Surinaamse politiek hier wat aan doen?

Zeker! De SP heeft onderzoek gedaan samen met de Vereniging Surinaamse Nederlanders en we hebben vastgesteld dat de tariefsverschillen onaanvaardbaar zijn. We hebben mensen gesproken die voor een retourticket 600 euro en mensen die er zelfs 2400 euro voor betaald hebben. Dat is bizar! Dat zijn soms mensen die in hetzelfde vliegtuig zitten. Dat is onaanvaardbaar. Er zijn maar twee maatschappijen die vliegen, de KLM en de SLM. Het beperkte aantal vliegmaatschappijen dat vliegt op de route Amsterdam-Paramaribo is vastgelegd in een luchtvaartovereenkomst tussen Nederland en Suriname. Dat is bijzonder want met heel veel landen in de wereld heeft Nederland een zogenaamd “Open Sky”. Daar mogen alle maatschappijen vliegen die dat interessant vinden. Nederland en Suriname hebben gezegd dat de verbinding Amsterdam-Paramaribo gegarandeerd is en dat er op de route niet teveel maatschappijen krijgen want dan krijg je maatschappijen die krenten uit de pap gaan halen en dan is de continuïteit, de garantie dat er gevlogen wordt, niet te waarborgen.




Dus dit is ook op politiek niveau bepaald?

Ja, dat weet niet iedereen. Er is geen vrije markt. Wanneer bijvoorbeeld Air-France zou zeggen; 'we vliegen toch die kant op. We stoppen eerst in Paramaribo en dan in Frans-Guyana'. Dat kan makkelijk. Op dit moment is het zo dat er een beperkt aantal maatschappijen mag vliegen en het moeten Europese maatschappijen zijn. Maar er is dus geen “Open Sky” en een Amerikaanse maatschappij zou dat dus niet mogen volgens het huidige verdrag. Ik ben er een groot voorstaander van dat het luchtvaartverdrag wordt opengebroken en dat Nederland en Suriname eraan gaan werken dat er meer maatschappijen gaan vliegen. Wat we nu zien is dat er een tijdje geleden Martinair, de dochtermaatschappij van de KLM, vloog maar de prijzen gingen niet echt omlaag.

Omdat het alleen KLM en SLM zijn die op de route vliegen kunnen ze met de prijzen doen wat ze willen. Voor de meeste Surinamers is er eigenlijk nauwelijks een alternatief. Je kunt wel via via een andere route nemen maar de rechtstreekse verbinding Amsterdam-Paramaribo is de beste manier van personenvervoer tussen de twee landen. De bezettingsgraad van de vliegtuigen ligt boven de tachtig procent. Terug zitten ze niet altijd vol maar heen zijn ze “overbooked”!

Ik kon vorig jaar op dinsdag vliegen voor een prijs van 900 euro en ik kon op woensdag vliegen en dan zou ik 1400 tot 1500 euro kwijt zijn. Ik vind dat onverklaarbaar. Er wordt misbruik gemaakt van KLM en SLM met hun monopolie positie want dat is het in de praktijk gewoon. Ze misleiden de reizigers met tarieven die in de praktijk voor heel weinig mensen beschikbaar zijn. De goedkope stoelen zijn altijd weg als je belt en ze maken ook misbruik van het feit dat er soms ook Surinamers zijn die soms op hele korte termijn naar Suriname moeten vanwege bijvoorbeeld een overlijden of ziekte van familie. Dat moet je binnen vijf dagen vliegen en ben je per definitie heel veel geld kwijt.

Wie gaat hier dan over? De Minister van Verkeer en Waterstaat?

De Minister van Verkeer en Waterstaat is op aandringen van de SP aan het onderzoeken hoe er meer maatschappijen toegelaten kunnen worden op deze verbinding. Dat zou kunnen betekenen dat dit verdrag aangepast zou kunnen worden. Het lijkt mij wenselijk dat we ook maatschappijen uit andere delen van de wereld op die verbinding gaan vliegen. Beide landen moeten akkoord gaan. Het is net een huwelijk. Als een van beide landen zegt van ik wil niet meer op deze basis door, dan ga je niet meer op deze basis door. Hoe je vervolgens eruit komt, dat is onderwerp van onderhandelen. Maar het is niet zo dat het per definitie tot in lengte van dagen zo moet blijven zoals het nu is. De politieke bereidheid moet er zijn om dit te wijzigen en ik heb stellig de indruk dat de Minister van Verkeer en Waterstaat onder druk van de kamer echt serieus gaat kijken naar hoe hier verbetering in kan worden gebracht. Er is wel de erkenning vanuit de politiek nu eindelijk dat de tariefsverschillen te groot zijn en dat de uitschieters naar boven veel te hoog zijn.

Er is dus licht aan het einde in de tunnel?

Wat mij betreft wel. Ik vind dat overigens ook onderdeel van een goede relatie met elkaar onderhouden. Dat je zorgt dat niet primair de belangen van de luchtvaartmaatschappijen worden beschermd maar de belangen van de reizigers.

Hoe ziet u Suriname in het jaar 2050?

Ik denk dat het toerisme dan de belangrijkste sector is in Suriname. Ik heb het de afgelopen tien jaar enorm zien groeien. De belangstelling is enorm groot.. Ik denk dat Suriname een tropisch paradijs is voor verschillende vormen van toerisme, met name eco-toerisme, maar misschien ook rugzak-toerisme, mensen met een kleine beurs. Het zal voor Suriname in de toekomst een buitengewoon belangrijke bron van inkomsten zijn. Verder geldt dat Suriname uitermate betaalbaar is. Als je dat vergelijkt met Aruba dan is Suriname veel goedkoper als je kijkt naar hotelkosten en dat soort dingen. Ik denk verder dat binnenlandse reizen in Suriname in de toekomst ook een stuk ontwikkeling voor het binnenland met zich mee zal brengen.

Het gevolg daarvan is dat de Surinaamse overheid een aantal zaken beter zal moeten regelen. Bijvoorbeeld gezondheidszorg in Suriname moet fors in geïnvesteerd worden. Maar ook de oudere Surinaamse Nederlanders die terugkeren willen daar voorzieningen hebben. Dus er zal een samenwerking komen tussen zorginstellingen in Suriname en die in Nederland. Er zullen veel meer faciliteiten komen omdat mensen die terugkeren dat in toenemende mate gaan doen met medeneming van ziektekostenverzekering en andere zaken die samenhangen met het Nederlanderschap. Dat zal een enorme impuls betekenen voor bijvoorbeeld werkgelegenheid, het niveau van de gezondheidszorg en het verkeer opnieuw bevordert tussen beide landen. Daarom zei ik ook ' die relatie zal inniger worden'.

Verder denk ik ook dat het veranderende klimaat in Nederland, en daarmee bedoel ik niet de global warming, maar de scherpe woorden van de tegenstellingen in Nederland maken dat sommige mensen zeggen: “ik voel me hier niet meer thuis.” Ik betreur dat zeer en zal er alles aan doen wat in mijn vermogen ligt om dat tegen te gaan maar ik hoor het wel en ook van Surinaamse Nederlanders.

Voor wie heeft u een enorme bewondering?

Ik heb een enorme bewondering voor Nelson Mandela omdat hij zijn strijd nooit heeft opgegeven en dat hij ook in staat is geweest om de omslag te maken van een gewapende strijd naar een vreedzame politieke strijd. Als je kijkt naar de apartheid toen en het geweld dat er naar de zwarte bevolking werd gebruikt dan zie je ook dat er in die periode waarschijnlijk geen alternatief was voor de gewapende strijd. Dat hij dat ondanks vijfentwintig jaren gevangenschap een beweging heeft kunnen inspireren is geweldig. Nelson Mandela is echt een levende held.

U vindt dat koningin Beatrix op staatsbezoek moet. Waarom vindt u dat?

Ik vind dat omdat Suriname een bevriend land is en wij historische banden hebben en het staatshoofd van Suriname naar Nederland is geweest. Dan heb je in een fatsoenlijke relatie een tegenbezoek. Dat is normaal gebruik maar ik vind zeker gezien het feit dat de koningin bij de onafhankelijkheid was en sindsdien nooit meer geweest is. Ik heb aan de Minister van Buitenlandse zaken gevraagd om dat voor de verkiezingen te doen want anders krijg je misschien verkiezingen waarbij Nederland weer allerlei commentaar heeft op de verkiezingsuitslag. De Minister heeft gezegd dat hij dat niet voor de verkiezingen ziet gebeuren en dat betreur ik zeer.

Vindt u ook dat er een herstelbetaling moet komen m.b.t. het slavernij-verleden?

Zo heb ik het nooit voorgesteld. Nederland heeft nooit excuses gemaakt voor het slavernij-verleden. Nederland heeft alleen maar spijt betuigd en dat wordt ook door de Nederlandse regering zo erkend. Dat is heel iets anders dan excuses maken. Met spijt betuigen zeg je niet iets over je eigen verantwoordelijkheid maar zeg je iets over het fenomeen als zodanig. Excuses maken betekent dat je aan de ander die daarbij betrokken was je excuses aanbiedt en in feite ook vraagt of die ander die excuses wil aanvaarden. Excuses maken gaat over twee partijen, spijt betuigen gaat over één partij. En excuses maken betekent dat die ander vervolgens kan zeggen ik accepteer die excuses maar alleen onder die en die voorwaarden. Waarom wil Nederland dat niet? Omdat Nederland bang is voor claims.

Er is iemand die een berekening heeft gemaakt hoeveel miljard Nederland aan herstelbetalingen gedaan zou moeten worden. Dat gaat mij allemaal te ver maar het is wel degelijk zo dat er nog gevolgen zijn die direct te herleiden zijn tot de slavernij periode waarbij Nederland hulp zou kunnen bieden.  Zo is er in Suriname nog steeds een enorm probleem met eigendom van gronden die voortkomen uit de plantagetijd waarbij gronden later zijn toegewezen aan mensen en eigendomsverhoudingen onduidelijk zijn. Daar ligt een enorm juridisch, economisch maar ook sociaal vraagstuk onder. Waarom zou Nederland niet bereid zijn Suriname te helpen dat probleem op te lossen?

Het gaat mij niet om de herstelbetalingen. Waar het mij om gaat is dat Nederland de volle verantwoordelijkheid moet nemen voor het koloniale verleden en dat heeft Nederland nooit gedaan. Het is zeer te betreuren dat wij een land zijn dat een enorme moeite heeft met het eigen verleden. Hoe lang heeft het moeten duren voordat er een fatsoenlijk slavernij-monument kwam. Dat toont wel aan dat wij een enorme moeite mee hebben.

Ik wil graag afsluiten met woordassociatie.
Politiek – SP
Sport – Voetballen
Werk – Politiek
Geloof – Katholiek
Internet – Weblog
Bouterse – Onontkoombaar
Ouders – Dankbaarheid
Geld – Zekerheid
Vriendschap – Liefde
Nederland – Koud
Suriname – Warm
Nospang.com – Eigentijds


© NoSpang.com

 


We hebben 300 gasten online

Polls